Монголын нутгаар дамжин өнгөрөх “Сибирийн хүч-2” хий дамжуулах хоолойн талаар ОХУ, БНХАУ хооронд санамж бичиг байгуулав

“Сибирийн хүч-2” хий дамжуулах хоолойн талаар ОХУ, БНХАУ хооронд хууль ёсны үүрэгтэй санамж бичиг байгуулав; Монголын нутгаар дамжин өнгөрөх “Союз Восток” шугамыг мөн хамруулжээ.
Бээжин, 2025 оны 9-р сарын 2. ОХУ-ын “Газпром” болон БНХАУ-ын “CNPC” компаниуд өнөөдөр хий нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх гэрээг байгуулж, үүний зэрэгцээ “Сибирийн хүч-2” (Power of Siberia-2) хий дамжуулах хоолой, мөн Монголын нутаг дэвсгэрээр дамжих “Союз Восток” транзит хоолойн барилгын талаар хууль ёсны үүрэг хүлээлгэх санамж бичиг-т гарын үсэг зурсан тухай албан эх сурвалжууд мэдээллэлээ. Энэхүү мэдэгдэл нь ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин, БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх нар Бээжинд хийсэн уулзалтын хүрээнд нийтлэгдэв.
Одоогоор үйл ажиллагаатай “Сибирийн хүч-1” шугамаар БНХАУ-д нийлүүлэх хэмжээг жилд 38-оос 44 тэрбум м³ болгон нэмэгдүүлэхээр тохиров. Мөн Алс Дорнодын чиглэлээр нийлүүлэх хэмжээг 10-аас 12 тэрбум м³ болж өсгөнө.
“Газпром”-ын Гүйцэтгэх захирал А.Миллерийн мэдэгдлээр, гарын үсэг зурсан баримт бичигт “Сибирийн хүч-2” болон “Союз Восток” хоолойн барилгын талаар хууль ёсны үүрэг бүхий санамж бичиг (legally binding memorandum) багтсан. Төслийн зорилтот хүчин чадлыг жилд 50 тэрбум м³, нийлүүлэх 30 жилийн хугацаатай байхаар тодотгосон талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээлэв. (Албан ёсны үнийн нөхцөл, гүйцэтгэлийн график зэргийг талууд дэлгээгүй байна.)
Монголын талд хамаарах хэсэг
Транзитын “Союз Восток” хоолой нь ОХУ-аас Монголын нутгаар дайран БНХАУ-д хүрэх “Сибирийн хүч-2” төслийн салшгүй хэсэг юм. 2025 оны 8-р сарын сүүлээр “Газпром” болон Монгол Улсын Засгийн газар нефть, хийн салбарын хамтын ажиллагааны санамж бичиг-т гарын үсэг зурсан нь төслүүдийн уялдаа холбоог гүнзгийрүүлэх алхам гэж тодотгогдсон. (Энэ нь концесс, EPC гэрээ эсвэл эцсийн хөрөнгө оруулалтын шийдвэртэй ижил эрх зүйн шинжгүй, харин дараагийн шатны баримт бичиг, ажлын хүрээг тодорхойлох зорилготой.)
Анхаарах нь: Өнөөдрийн гарын үсэг зурсан нь эрсдэлийн хуваарилалт, тариф-үнэ, барилгын нарийвчилсан хугацаа зэрэг бүрэн арилжааны нөхцөлийг нийтэд ил болгоогүй “хууль ёсны санамж бичиг” юм. Иймд Монгол Улсын төсвийн шууд орлого, дотоодын хэрэглээнд нийлүүлэх хийн хэмжээ, үнэ тарифын талаар албан ёсоор баталгаажсан тоо баримт хараахан нийтлэгдээгүй байна. Эдгээрийг талуудын дараагийн шатны гэрээ хэлэлцээр баталгаажуулна.
Дүр зураг ба ач холбогдол
Европын зах зээл дэх борлуулалт буурсны дараа ОХУ хий экспортын чиглэлээ Ази руу шилжүүлэх бодлогоо эрчимжүүлж байгаа бол БНХАУ дотоодын эрчим хүчний эрэлт, эрчимжиж буй хоёр талын эрчим хүчний хамтын ажиллагаа-тай уялдуулан нийлүүлэлтийн сувгаа төрөлжүүлж байна. “Сибирийн хүч-2” нь хэрэгжвэл Монгол Улсыг дамжин өнгөрөх стратегийн дэд бүтэц болж, транзитын бодлогын ач холбогдол нэмэгдэнэ. Гэвч эдийн засгийн бодит үр ашиг (тариф, татвар, дотоод хэрэглээний хийн үнэ/хэмжээ, ажлын байр) нь зөвхөн дараагийн гэрээ, тооцооллоор тодорхой болно.
Эх сурвалж:
Reuters
Financial Times