Дотроо өвдсөн нийгэм

“Дотроо өвдсөн нийгэм” — Сэтгэцийн эрүүл мэндийн хямрал ба түүний нийгмийн тусгал
Сүүлийн үед Монголын цахим орчинд цочирдом бичлэгүүд ар араасаа цацагдлаа. Хүмүүс нэгнээ хэрцгийгээр зодож, хөнөөж буй бичлэг ихээр харагддаг болж үзэгчдийг гайхшруулж, айдаст автуулж байна. Гэвч эдгээр үйлдэл бол зүгээр нэг “ууртай хүмүүсийн маргаан” бус — харин гүн гүнзгий сэтгэцийн, нийгмийн, соёлын хямралын дохио юм.
Хүчирхийллийн ард нуугдсан дотоод өвдөлт
2013 онд СЭМҮТ-өөс улсын хэмжээнд хийсэн зонхилон тохиолдох сэтгэцийн эмгэгийн судалгаагаар дөрвөн хүн тутмын нэг нь сэтгэцийн ямар нэгэн тулгамдсан асуудалтай, тэр дундаа 18-64 насны хүмүүсийн дунд авч үзвэл таван хүний нэг нь сэтгэл түгших, 5-6 хүн тутмын нэг нь органик бус нойрны эмгэгтэй, зургаан хүн тутмын нэг нь архаг ядаргаатай, найман хүн тутмын нэг нь тайлбарлаж болмооргүй биеийн зовуурь шаналгаа эмгэгтэй, 15-16 хүн тутмын нэг нь архинд донтох эмгэгтэй, 16 хүн тутмын нэг нь сэтгэл гутрах эмгэгтэй байна.Энэ бол нийт нийгмийн сэтгэлзүйн төлөвийн илрэл юм. Хүмүүс сэтгэлээ илэрхийлэх, сэтгэлийн шаналлаа тайлах, тусламж эрэх эрх чөлөөгүй мэт амьдарч, “эрүүл бус нөхцөлд эрүүл бай” гэх шахалтад орсон мэт байна.
Сэтгэцийн эрүүл мэнд бол зөвхөн эмчийн асуудал биш
Өнөөдрийн Монголд “сэтгэцийн эмчид хандана” гэх ойлголт олон нийтийн дунд шившиг мэтээр ойлгогдож байна. Нэрлэж болохгүй өвчин мэт хүлээн зөвшөөрөгдөж, сэтгэцийн өвчтэй хүмүүсийг “галзуурсан”, “солиотой” гэх мэтээр доромжилж, гадуурхдаг хэв маяг хэвээр. Үүний улмаас олон хүн тусламж авахаас татгалзаж, дотроо шаналсаар, эцэст нь хяналтгүй сэтгэл хөдлөл, хүчирхийлэл, амиа хорлолт, эсвэл бусдыг гэмтээх хэлбэрээр хүндрэл илэрч байна.
Нийгмийн дарамт: Хүн чанараа гээх цэгт тулсан уу?
Өнөөдрийн нийгмийн уур амьсгал ч бас өөрөө эмчилгээ шаардлагатай мэт. Төгс байхыг шаардах сошиал орчин, эдийн засгийн дарамт, гэр бүлийн асуудлууд, залуу үеийн утга учиргүй байдал — эдгээр нь сэтгэл зүйн тулгуур багана болсон аюулгүй мэдрэмж, дэмжлэг, хүлээн зөвшөөрөлтийг үгүй хийж байна.
Сүүлийн үед олон нийтийн зүгээс “яагаад ийм болчихов?”, “бид хэнд найдах вэ?” гэх асуулт хөвөрч буй. Үнэндээ бидний нийгмийн хандлага өөрөө тусламж хүссэн хүнийг дэмжих биш шүүх, дооглох хэлбэртэй болсон нь энэ хямралыг улам гүнзгийрүүлж байна.
Гэрэл хаанаас асах вэ?
Сэтгэцийн эрүүл мэнд бол амьдралын чанарын гол үзүүлэлт. Эмчид хандах боломжийг хүртээмжтэй болгох, сэтгэлзүйчдийн дэмжлэгийг сургуулиудад, ажлын байранд, олон нийтэд хүргэх нь маш чухал. Гэвч үүнээс ч илүү чухал зүйл бол ойлголцол, хүний хүнийг ойлгох хүсэл, бусдын зовлонг сонсох сэтгэл юм.
Сэтгэл гутарсан нэгнийг “дуртай үедээ л гуниглаад байдаг” гэж шоолох биш, “чамд тусламж хэрэгтэй юу?” гэж асуух ухаан бидэнд дутагдаж байна. Үүнд өөрчлөлт авчрахын тулд бид зөвхөн төр, эмч нарт найдах бус — харин өөрсдөөсөө, өөр өөрийнхөө хандлагаас эхлэх ёстой.
Гагцхүү бид сэтгэл зүрх, оюун санаагаа эрүүл байлгах, хамгаалах ухаанд суралцах цаг хэдийнэ болсныг ухамсарлах хэрэгтэй.

Нийтлэлч: Denna